Science-based Safety and Compliance (SSC)
กระบวนการออกแบบทางวิศวกรรมที่ตั้งอยู่บนหลักฐานทางวิทยาศาสตร์ และเป็นไปตามกฎหมายอาคารของประเทศไทย
ขั้นตอนที่ 1: การวิเคราะห์บริบทและข้อกำหนดเบื้องต้น
ดำเนินการศึกษาข้อมูลพื้นที่และเงื่อนไขของโครงการ เช่น ลักษณะของดิน ภาระใช้งาน สภาพแวดล้อม กฎหมายท้องถิ่น ข้อจำกัดด้านระยะร่น พื้นที่เปิด และการใช้ประโยชน์อาคาร โดยอ้างอิงจาก:
พระราชบัญญัติควบคุมอาคาร พ.ศ. 2522
ข้อบัญญัติท้องถิ่น และข้อกำหนดผังเมืองรวม
ข้อกำหนดด้านสิ่งแวดล้อมและความปลอดภัยอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้อง
ขั้นตอนที่ 2: เริ่มต้นจากมาตรฐานวิศวกรรมและหลักการทางวิทยาศาสตร์
การออกแบบจะต้องสอดคล้องกับมาตรฐานวิชาชีพ เช่น:
ACI 318 (มาตรฐานคอนกรีตเสริมเหล็ก)
ASCE 7 (ภาระและแรงกระทำ)
มยผ. (มาตรฐานของกรมโยธาธิการและผังเมือง)
มอก. และมาตรฐานท้องถิ่นที่บังคับใช้
รวมถึงหลักการวิเคราะห์ที่พิสูจน์ได้ในเชิงกลศาสตร์และวัสดุศาสตร์ เพื่อให้มั่นใจว่าสิ่งก่อสร้างมีความมั่นคงและปลอดภัยตามเกณฑ์ที่กำหนด
ขั้นตอนที่ 3: การคำนวณและการวิเคราะห์โครงสร้าง
ใช้ซอฟต์แวร์ที่เป็นที่ยอมรับในวิชาชีพ เช่น SAP2000, ETABS, หรือ STAAD ในการวิเคราะห์องค์ประกอบโครงสร้าง และจัดทำรายการคำนวณ (calculation sheet) พร้อมระบุกรณีใช้งาน (load case) ทั้งแบบใช้งานปกติ และแบบวิกฤติ ตามหลักการของ Limit State Design
ขั้นตอนที่ 4: การลดทอนส่วนเกิน (Lean Materiality)
ดำเนินการปรับแบบเพื่อลดวัสดุส่วนเกิน โดยคงความปลอดภัยตามเกณฑ์ที่กำหนด
พิจารณา trade-off ระหว่างโครงสร้างและวัสดุโดยไม่เพิ่มความเสี่ยงหรือการละเมิดมาตรฐาน
รายงานการลดวัสดุ (Material Optimization Report) ต้องแนบเหตุผลและหลักฐานประกอบการตัดสินใจ
ต้องไม่กระทบต่อความสามารถในการรับน้ำหนักหรือความมั่นคงโดยรวมของโครงสร้าง
ขั้นตอนที่ 5: การออกแบบในบริบทจริง (EQOEYES)
พิจารณาปัจจัยภาคสนาม เช่น วัสดุที่สามารถจัดหาได้, ความสามารถของทีมก่อสร้าง, สภาพแวดล้อมทางกายภาพของไซต์งาน, ตลอดจนเงื่อนไขด้านงบประมาณและระยะเวลาก่อสร้าง เพื่อปรับแบบให้สอดคล้องกับข้อจำกัดจริง โดยไม่ลดทอนคุณภาพหรือความปลอดภัยของงาน
ขั้นตอนที่ 6: การตรวจสอบซ้ำ (Double Layer of Trust)
ดำเนินการตรวจสอบแบบและรายการคำนวณโดยวิศวกรอาวุโสภายในองค์กร และ/หรือผู้เชี่ยวชาญภายนอก (peer review) เพื่อให้มั่นใจว่างานออกแบบสอดคล้องกับหลักวิชาชีพ มาตรฐาน และข้อกฎหมายที่เกี่ยวข้อง พร้อมบันทึกผลการตรวจสอบและความคิดเห็น
ขั้นตอนที่ 7: การจัดเตรียมและยื่นเอกสารเพื่อขออนุญาตก่อสร้าง
จัดเตรียมเอกสารทางวิศวกรรมที่ครบถ้วน ได้แก่:
แบบแปลนทางสถาปัตยกรรมและโครงสร้าง
รายการคำนวณ พร้อมลายมือชื่อวิศวกรผู้มีใบอนุญาตประกอบวิชาชีพ (สามัญวิศวกรหรือวุฒิวิศวกร)
เอกสารแนบเพื่อยื่นต่อสำนักงานเขต หรือองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นตามกฎหมาย
ขั้นตอนที่ 8: จรรยาบรรณวิชาชีพวิศวกรรม
องค์กรผู้ดำเนินการต้องปฏิบัติตามจรรยาบรรณแห่งวิชาชีพวิศวกรรมอย่างเคร่งครัด ตามข้อกำหนดของสภาวิศวกร และนโยบายภายในขององค์กร
ไม่ลดสเปกหรือเปลี่ยนแปลงวัสดุโดยไม่แจ้งให้ทราบ
ไม่รายงานผลการคำนวณที่บิดเบือนข้อเท็จจริง
ไม่หลีกเลี่ยงการตรวจสอบจากหน่วยงานภาครัฐหรือผู้มีส่วนได้เสีย
ต้องสามารถตรวจสอบย้อนกลับได้ในทุกขั้นตอนของการออกแบบ
เอกสารประกอบในระบบ SSC ประกอบด้วย:
รายการคำนวณโครงสร้าง (Calculation Sheet)
รายการตรวจสอบการปฏิบัติตามมาตรฐาน (Compliance Checklist)
รายงานการพิจารณาวัสดุและการลดทอน (Material Rationalization Report)
บันทึกผลการตรวจสอบแบบภายในและภายนอก (Peer Review Form)
บันทึกการรับรองจากวิศวกรและผู้บริหาร (Certification Log)
Approved by: ทัศนพงษ์ เรืองทิม
Position: Managing Director, AE Prosper company limited.
Date: 3 July 2025